فعالیت های پیشنهادی برای شناخت بهتر واژه

- از نظر شناخت ساختمان کلمه

دانش آموزان تا اجزای تشکیل دهنده یک کلمه را تشخیص ندهند و آن را رمز گشایی نکنند، نمی توانند معنی آن کلمه را در یابند.

بر این اساس، پیشنهاد می شود برای شناساندن حروف، کودکان را همراهی کنید. لازم به یادآوری است که در بخش نگاره ها در پایه اول، شناسایی اجزای تشکیل دهنده کلمه مورد نظر نیست.

- برای شناسایی بهترحروف،می توان مجموعه ای ازکلمه های خوانده شده درپایه اول را،که دریک حرف مشترکند،روی تابلو نوشت وتوجه کودکان را به تلفظ و شکل صدای آن ها جلب کرد.مثلا یک بارکلمه هایی را که در صدای آخر با هم مشترکند، مانند میز، بز، گراز، جانماز و بار دیگر کلمه هایی مانند کفش، کتاب، کلاس و کوه و... را که در صدای اول اشتراک دارند،روی تخته نوشت.برای این کار در یک سمت تابلو، یکی از حروف مورد نظر را بنویسید و در سمت دیگر، مجموعه ای کلمه ردیف کنید. از دانش آموزان بخواهید کلمه هایی که دارای حرف مورد نظر هستند، استخراج کنند.

-تعدادی کلمه بنویسید که در یک حرف مشترک ولی در ترتیب قرار گرفتن حروف در کلمه متفاوت باشند. مانند حرف "د" در کلمه هایی مانند درخت، مادر، آدم برفی، آزاده، مداد و... آن گاه از دانش آموزان بخواهید در باره جایگاه آن ها گفت و گو کنند.

- یک حرف دریک سمت تابلو بنویسید و درسمت دیگر، کلمه هایی بنویسید که یکی از آن ها در بردارنده آن حرف باشد. دانش آموزان باید کلمه مورد نظر را تشخیص دهند.

-علاوه بر رمزگشایی، این مهارت را در کودکان ایجاد کنید که با یک تثبیت چشم، کل واژه را ببینند.

-هجاسازی،از قبیل ترکیب مصوت ها با صامت ها،هم به شناسایی حروف و هم به گسترش واژگان کمک می کند.

- نوشتن واژه به ثبت آن درذهن کمک می کند،ولی بهتراست قبل ازاین کار،کودکان را عادت دهید ابتدا آن را بخوانند،شکل نوشتاری را درذهن خود ثبت کنند وسپس بنویسند.

-جلب توجه کودکان به پیشوندها و پسوندهای کلمه، به شناسایی بیشتر ساختمان آن کمک می کند. مثلا کلمه هایی مانند باسواد، باسلیقه، باهنر در کتاب دوم، که باید توجه دانش آموزان را به پیشوند(با) جلب کرد. یا از کلمه هایی مانند کشتزار،نمکزار،شنزار در پایه سوم استفاده کرد که در پسوند(زار)با هم مشترکند.

-کلمه های هم خانواده که ازنظرنوشتاری دارای یک وجه مشترک هستند،با دیدن تعدادی ازاین واژگان وگفت وگو درباره شباهت ها وتفاوت های ظاهری ومعنایی آن ها،کودکان را یاری می دهند که این کلمه ها را بهتر بشناسند وفرصتی پیدا کنند تا این کلمه ها در ذهنشان نقش بندد؛مانند دانش آموز،آموزگار،نوآموز و آموزشگاه در کتاب پایه سوم.

-ازدانش آموزان بخواهید واژه های هم خانواده را ازمتون دروس پیدا وکنارهم ردیف کنند.