علوم تجربي چهارم ابتدايي


  غذاسازان بزرگ

گياهان مي توانند با استفاده از موادي كه از زمين و هوا مي گيرند، غذا بسازند. قسمتي از غذاهايي كه مي خوريد از گياه و قسمت ديگر از جانور به دست مي آيد، جانواران از گياهان تغذيه مي كنند و اگر گياه نباشد زندگي انسان ها و جانوران از بين مي رود.
آنچه براي غذاسازي لازم است:


سبزينه يا كلروفيل:
ماده اي سبز رنگ است كه در برگ وجود دارد و گياهان با كمك اين ماده در برگ هاي خود غذا مي سازند.


دي اكسيد كربن:
گازي است كه براي غذاسازي لازم است. مواد سوختني هنگام سوختن، گاز دي اكسيد كربن توليد مي كنند. ما نيز مقداري از اين گاز را با هواي داخل شش ها به بيرون مي فرستيم. دي اكسيد كردن گازي است كه از سوختن مواد مختلف ايجاد مي شود و در هوا وجود دارد و از راه سوراخ هاي كوچكي كه در برگ گياه است به نام روزنه وارد گياه مي شود.


آب:
آب به وسيله ريشه از زمين گرفته مي شود. خاك با آب نمناك مي شود و ريشه گياه به وسيله تارهاي باريكي كه دارد آب را جذب مي كند و به برگ مي رساند.


خاك:
گياهان سبز مواد معدني را كه در خاك وجود دارد و در آب حل مي شوند از ريشه مي گيرند و همراه آب به برگ هاي خود مي رسانند. آهن يكي از مواد معدني است كه مقدار آن در گياه ذرت و بدن انسان به نسبت مساوي وجود دارد ولي در خاك بيشتر است و موجب رشد گياه مي شود.


نور خورشيد:
نور خورشيد براي غذاسازي گياه لازم است. گياهان در تاريگي نمي توانند رشد كنند.
سفر آب از ريشه تا برگ : در ساقه و برگ، لوله هاي بسيار باريكي وجود دارد كه آب از راه آنها از ريشه به برگ مي رسد. به اين لوله ها آوند مي گويند. بعضي از آوندها غذايي را كه در برگ ساخته شده است، به داخل ميوه يا ريشه انتقال مي دهند تا در آنجا ذخيره شود.



 
پرسش
1- گياه چگونه آب را جذب مي كند؟

به وسيله برگ
به وسيله ميوه
به وسيله تارهاي ريشه
به وسيله ساقه
 



  2- محل غذاسازي در كدام قسمت گياه انجام مي شود؟

ريشه
ساقه
برگ
ميوه
 



  3- غذاي اندوخته بوته گل سرخ در كدام قسمت گياه ديده مي شود؟

ريشه
ساقه
برگ
گل
 



  4- در بين گياهان زير كداميك در عمل غذاسازي فعال تر هستند؟

گل گلايل
گندم
خيار
درخت گردو
 



  5- آب چگونه به قسمت هاي مختلف گياه مي رسد؟

از راه آوند
از راه تارهاي نازك ريشه
از راه هوا
از سوراخ هاي ريز برگ
 



  سوالات تشريحي:
1- كدام گروه از موجودات زنده مي توانند براي خود غذا بسازند؟


 



  2- گياه در كدام اندام خود غذا مي سازد؟


 



  3- رگه هايي كه در برگ گياه مي بينيد چيست؟


 



  4- گياهان براي غذاسازي به چه چيزهايي نياز دارند؟


 



  5- آيا نوع آب و خاك در شد گياه اثر دارند؟


 



  6- چند گياه نام ببريد كه در برگ خود غذا ذخيره مي كنند؟


 



  7- در كدام يك از اين گياهان كار غذاسازي شديدتر است؟ چرا؟

گوجه فرنگي، بوته گندم، بوته گل سرخ
 



  8- آيا خود گياه از اندوخته اش استفاده مي كند؟